advert 1
advert 2
advert 3

Menu witryny

Jak uczyni? stres naszym sprzymierze?cem? PDF Drukuj Email
Poradnik m?odego rodzica

Aby mc mwi? o stresie nale?y, przede wszystkim odpowiedzie? sobie na pytanie, co to jest stres?

Jako pierwszy poj?cie stresu wprowadzi? do nauki Hans Selye - filozjopatolog lub jak podaj? inne ?rd?a endokrynolog kanadyjski pochodzenia austriackiego . Wed?ug niego, stres to niespecyficzna reakcja organizmu na szkodliwe bod?ce, przebiega ona w trzech fazach:

1. Stadium reakcji alarmowej. Pocz?tkowa, alarmowa reakcja zaskoczenia i niepokoju z powodu niedo?wiadczenia i konfrontacji z nowa sytuacja- faza mobilizacji. W tej fazie wyst?puje pe?na mobilizacja i wykorzystanie potencjalnych mo?liwo?ci jednostki.

* faza szoku: spadek ci?nienia, temperatury

* faza przeciwdzia?ania szokowi: wysi?ki obronne, wzrost ci?nienia, temperatury

2. Stadium odporno?ci, kiedy nauczyli?my si? skutecznie i bez nadmiernych zaburze? radzi? sobie ze stoj?cymi przed nami zaburze? - faza przystosowania

3. Stadium wyczerpania, uoglnione pobudzenie ca?ego organizmu, co prowadzi do przewlek?ego stresu - wypalenie zawodowe/ Hans Style Stres nieokie?znany/

Janusz Reykowski polski psycholog, prof. Uniwersytetu Warszawskiego, wyr?nia rwnie? trzy fazy:

1. mobilizacji,

2. rozstrojenia,

3. destrukcji./ Janusz Reykowski Funkcjonowanie osobowo?ci/ lecz dotycz? one troch? innych stadiw w jakich znajduje si? organizm w stresie.

Znamy, rwnie? r?ne definicje stresu:

Stres w uj?ciu Lazarusa i Folkman to:

dynamiczna relacja pomi?dzy cz?owiekiem a otoczeniem, ktra wymaga wysi?ku adaptacyjnego, przekraczaj?ca mo?liwo?ci sprostania jej. Jednostka i cz?owiek wp?ywaj? na siebie nawzajem, a wi?c relacja ta polega ci?g?emu przeobra?aniu. Je?li relacja jednostki z otoczeniem, oszacowana jest w kategoriach stresowych to zostaje uruchomiony proces radzenia sobie. Radzenie sobie ze stresem okre?laj? jako poznawcze i behawioralne wysi?ki skierowane na opanowanie, zredukowanie lub tolerowanie zewn?trznych lub wewn?trznych ??da?./ pl.sci.psychologia/

Lub stres to:

* nieswoista reakcja organizmu na wszelkie stawiane mu zadania

* stan oglnej mobilizacji si? organizmu jako odpowied? na silny bodziec fizyczny lub psychiczny (stresor)

* stan wzmo?onej gotowo?ci i nadmiernego pobudzenia organizmu, by lepiej i skutecznie zadzia?a?.

* reakcja na docieraj?ce bod?ce. Bod?ce te pobudzaj? podwzgrze i przysadk? mzgow?, by tak stymulowa?y nadnercza, by one z kolei poprzez hormony kory nadnerczy przyspiesza?y akcj? serca, cz?sto?? oddechu, wzmo?enie lepko?ci krwi i podwy?sza?y poziom glukozy. To wszystko w organizmie dzieje si? po to, by organizm umia? przygotowa? si? do walki w sytuacjach stresowych./ pl.sci.psychologia/

Tyle z naukowego punktu widzenia. Jak wi?c widzimy stres jest poj?ciem bardzo szerokim. Na og?, kiedy mwimy "jestem w stresie" mamy na my?li emocje negatywne: l?k, zagro?enie, rozpacz, bezradno??...,niemal ka?da czynno?? wywo?uje stres. Jest on bowiem reakcj? organizmu na ka?dy silny bodziec, nowo??, przeszkod?, przeci??enie, niebezpiecze?stwo, ale te? na ka?d? korzystn? ?yciowo zmian?, rado??, czy podniecenie rwnie? wywo?uj? stres. Tak wi?c nieustannie znajdujemy si? pod dzia?aniem stresu, ka?da zmiana w ?yciu, powoduje konieczno?? zareagowania na ni?, zmusza organizm do mobilizacji. Wobec tego musimy przyzwyczaja? si? do tych zmian, akceptowa? je, oswoi? i uczy? si? z nimi ?y?.

Reakcja na stres zale?y w du?ym stopniu od na samych, od tego jacy jeste?my, jaki prowadzimy tryb ?ycia, jakie mamy poczucie w?asnej warto?ci?

Reakcje na sytuacje stresuj?ce i sposb prze?ywania stresu - to sprawy bardzo indywidualne, bo ka?dy z nas inaczej odczuwa niepokj i napi?cie, rwnie? inna si?a bod?ca wywo?uje stres u r?nych ludzi.

Jedni z nas lubi? ?ycie spokojne, uporz?dkowane, ka?da nawet najdrobniejsza zmiana wytr?ca ich z rwnowagi i zak?ca tzw. ?wi?ty spokj, inni w po?piechu i napi?ciu, czuj? si? jak przys?owiowa ryba w wodzie. Im lepiej poznamy siebie, swoj? tolerancj? na stres i najcz??ciej n?kaj?ce nas problemy, tym lepiej nauczymy si? z nimi ?y? i pokonywa? je.

Cz??ciej b?dziemy cieszyli si? zdrowiem i rzadziej martwili chorob?, bowiem zbyt cz?sty, d?ugotrwa?y, nadmierny i zwi?zany z silnymi negatywnymi emocjami stres staje si? gro?ny dla cz?owieka

Mo?e sta? si? przyczyn? wielu dolegliwo?ci fizycznych takich jak:

* choroby uk?adu kr??enia (zawa?, chorob? niedokrwienn?, arytmi?, nadci?nienie t?tnicze)

* podwy?szony poziom cholesterolu we krwi

* zaburzenia miesi?czkowania

* zaburzenia erekcji

* obni?enie wydolno?ci uk?adu immunologicznego

* zaburzenia snu

* ble psychogenne

D?ugotrwa?y stres to tak?e dolegliwo?ci psychiczne oraz obni?enie wydajno?ci umys?u:

* problemy z koncentracj?

* zaburzenia pami?ci (a nawet trwa?e uszkodzenie niektrych struktur mzgu odpowiedzialnych za pami?? krtkotrwa??)

* obni?enie nastroju (z depresj? w??cznie)

* zaburzenia nerwicowe

* obni?enie motywacji, zniech?cenie

* dra?liwo??./Laboratorium Technik Psychologicznych/

Przeci?tny cz?owiek stara si? unika? nadmiernego przeci??enia, zwi?zanego nieod??cznie z coraz powszechniejsz? przymusow? superaktywno?ci? i wszechobecn? konkurencj?, ale te? nie chce nudy i bierno?ci. Ka?dy z nas do?wiadczy? chyba, ?e praca bez elementu emocji, rywalizacji i ryzyka jest mniej atrakcyjna. A poniewa?, jak ju? wcze?niej wspomnia?am, ka?de wydarzenie niesie ze sob? stres, musimy nauczy? si? nad nim zapanowa?, aby w miar? mo?liwo?ci sta? si? si?? pozytywnie motywuj?c?, podwy?szaj?c? subiektywn? jako?? ?ycia, daj?ca poczucie spe?nienia i rado?? z wykonanego zadania, czy pokonanego problemu. Nie jest to zadanie ?atwe, ale powinni?my mie? ?wiadomo?? ?e dzia?amy w swoim w?asnym interesie, gdy? podnosimy swj potencja? przetrwania, swoje poczucie warto?ci. Poniewa? w umiarkowanej dawce stres motywuje nas do pracy, stymuluje do dzia?ania i jest si?? nap?dow?. Dzi?ki niemu dzia?amy szybciej i dokonujemy tego, czego w innej sytuacji nie uda?oby si? dokona?, wiec bywa ?e jest nam potrzebny.

Problem tylko z tym jak go okie?zna?? W opanowaniu i sprowadzeniu stresu do tej umiarkowanej dawki mo?e nam pomc umiej?tno?? odpowiedniego przygotowania si?.

Jako, ?e psychika ludzka jest mechanizmem zdolnym do samonaprawy i regeneracji, je?li nie b?dziemy jej w tym przeszkadza? i damy minimum szans, odwdzi?czy nam si?, powinni?my zadba? o w?asn? higien? psychiczn?, ktrej podstawow? form? jest wypoczynek. Najlepszy by?by wypoczynek aktywny, ktry zmusza organizm do relaksu. Mo?na rwnie? wykorzysta?, je?li si? zna, r?ne techniki relaksacyjne, lub po prostu pos?ucha? muzyki. Jak twierdz? naukowcy najlepiej Mozarta, lub dost?pnych na rynku nagra? tzw. muzyki relaksacyjnej: szumu morskich fal, szumu drzew, ?piewu ptakw, itp.

Badania naukowe pozwoli?y te? odnale?? specyficzne d?wi?ki, tzw. dudnienia binauralne zwane te? sygna?em hemi-sync, ktre w szczeglnie aktywny sposb wymuszaj? one na mzgu prac? charakterystyczn? dla stanu relaksu i nie pozwalaj? mu powrci? do nadmiernej aktywno?ci spowodowanej stresem./4

Rwnie wa?ne jak codzienny odpoczynek jest, odpowiednie nastawienie psychiczne, antycypacja-przewidzenie sytuacji stresowej i przygotowanie si? do niej, deprecjonowanie-obni?enie niebezpiecze?stwa zwi?zanego z sytuacj? stresow?, ale rwnie? przyswojenie sobie umiej?tno?ci korzystania z pomocy i do?wiadcze? innych.

Doros?ym ?atwiej jest wszystko zrozumie?, wyt?umaczy? sobie, ale co zrobi? kiedy stres dotyka dziecka, ktre rwnie? ulega sytuacjom stresowym? Przede wszystkim nale?y uszanowa? zmartwienie dziecka i sprbowa? o nim porozmawia? i wyt?umaczy? sytuacj? na miar? mo?liwo?ci zrozumienia ma?ego cz?owieka i dopilnowa?, aby prze?ywane przez nie napi?cia mia?y dziecinne wymiary . To pozwoli im ?wiczy? strategie opanowywania stresu, zamiast gin?? pod jego ci??arem. Ich wysi?ki by? mo?e nie zawsze uwie?czone b?d? sukcesem, ale ci?g?e prby dobrze przys?u?? si? im w doros?ym ?yciu./Georgia Witkin Stres dzieci?cy/

Bibliografia:

1/ Hans Style Stres nieokie?znany Warszawa, PIW. 1977

2/ Janusz Reykowski Funkcjonowanie osobowo?ci w warunkach stresu psychologicznego Warszawa, PWN 1966

3/ pl.sci.psychologia

4/ Laboratorium Technik Psychologicznych

5/ Georgia Witkin Stres dzieci?cy Dom Wydawniczy Rebis Pozna? 2000

6/ Roger W. Sparks Istota poczucia w?asnej warto?ci Wydawnictwo Ravi ?d? 1994

opracowanie Anna ?aszkiewicz